Çoğu sürücü bu soruya "bir kriko, bir de stepne vardı sanırım" diye cevap veriyor. Aracı satın alırken bagaja konulan o küçük çanta yıllarca hiç açılmıyor, içindeki reflektör yelek nemden sararıyor, yangın söndürücünün süresi çoktan geçiyor. Oysa acil durum ekipmanı, ihtiyaç duyduğunuz anda "keşke" dediğiniz tek şeydir.
Bu sayfada, araçta olması gereken güvenlik malzemeleri nelerdir, hangisi zorunlu hangisi tavsiye, hangisine ne kadar bütçe ayırmak mantıklı sorularını sırayla ele alıyoruz. Konuya yeni başlıyorsanız, önce "sorun nedir" kısmından okumaya başlayın.
Acil durum ekipmanı iki farklı işi yapar. Birincisi sizi görünür kılar: yolda kalan bir araç, özellikle gece ve virajda, arkadan gelen için görülmesi çok zor bir engeldir. İkincisi küçük arızayı büyük kazaya dönüşmeden çözer: patlayan bir lastik, boşalan bir akü ya da başlayan küçük bir yangın.
Peki bunları eksiksiz bulundurmak zor mu? Hayır. Toplam maliyeti bir depo yakıttan fazla değil ve bir kez topladıktan sonra yılda bir kontrol etmeniz yeterli. Zor olan tek şey, alışkanlık haline getirmek.
En temel görünürlük malzemesi. Aracı yolun kenarına çektikten sonra, geldiğiniz yönde en az 30 metre geriye yerleştirilir; otoyolda bu mesafe daha da uzun olmalı. Viraj varsa üçgeni virajın öncesine koyun, aracın hemen arkasına koymanın hiçbir faydası yok.
Nerede durmalı? Bagajda değil, kabin içinde — koltuk altında veya kapı gözünde. Çünkü yeleği bagajı açmadan önce giymeniz gerekir. Aracın arkasında yelek olmadan iş yapmak, gece koşullarında en riskli hatadır.
Binek araçlar için 1–2 kg kuru kimyevi tozlu (ABC) tip yaygın kullanılır. İki noktaya dikkat: manometre iğnesi yeşil alanda olmalı ve tüpün son kullanma / bakım tarihi geçmemiş olmalı. Bagajda savrulmasın diye sabitlenmesi de önemli; sürücü koltuğu altına kelepçeyle monte edilen modeller daha kullanışlıdır.
Motor bölmesinden duman geliyorsa kaputu tamamen açmayın. Hafifçe aralayıp söndürücüyü aralıktan sıkın; kaputu tam açmak yangına oksijen verir.
İçindeki sargı bezi, steril gazlı bez, makas ve eldivenin hepsinin son kullanma tarihi vardır. Yılda bir açıp bakın, eksilen malzemeyi tamamlayın.
Akü boşalması en sık yaşanan yol kalması sebebi. Kalın kesitli bir takviye kablosu ya da taşınabilir akü takviye cihazı işinizi görür. Stepne tarafında ise kriko, bijon anahtarı ve stepnenin havasının dolu olduğundan emin olmak gerekir; lastik basıncı takibini alışkanlık haline getirmek, yolda kalma riskini ciddi biçimde düşürür.
| Ekipman | Öncelik | Ne zaman kurtarır? | Kontrol sıklığı |
|---|---|---|---|
| Uyarı üçgeni | Çok yüksek | Her yol kalmasında | Yılda 1 (ayakları kırık mı?) |
| Reflektör yelek | Çok yüksek | Gece / kötü hava | Yılda 1 |
| Yangın söndürücü | Yüksek | Motor/kablo yangını | 6 ayda 1 basınç kontrolü |
| İlk yardım çantası | Yüksek | Yaralanma | Yılda 1 tarih kontrolü |
| Takviye kablosu | Orta-yüksek | Boşalmış akü | Yılda 1 (kopuk kelepçe) |
| Kriko + bijon anahtarı | Orta-yüksek | Patlak lastik | Yılda 1 + stepne basıncı |
| El feneri (yedek pil) | Orta | Gece müdahale | 6 ayda 1 pil |
| Yedek antifriz / cam suyu | Orta | Isınma, görüş kaybı | Sezon başı |
| Çekme halatı | Orta | Kısa mesafe çekme | Yılda 1 lif kontrolü |
| Battaniye, su, eldiven | Düşük-orta | Uzun bekleme, kış | Sezon başı |
Hazır setler ucuz ve pratik; ancak içindeki söndürücü küçük, kablolar ince olabilir. Mantıklı yol: seti temel olarak alın, söndürücü ve takviye kablosunu ayrıca kaliteli olanla değiştirin. Bu iki parça, ucuz olduğunda gerçekten işe yaramayabiliyor.
Görünürlük malzemeleri (yelek, fener) kabinde; hacimli olanlar (üçgen, kriko, halat) bagajda sabit bir kutuda. Bagajda gevşek duran metal parçalar, sert frende tehlikeli hale gelir.
Bir tam kontrol yılda bir yeterli. Bunu, motor yağı değişimi ya da lastik değişimi gibi zaten yaptığınız bir bakıma ekleyin. Rutin bakım listenizde soğutma sistemi, fren ve akü kontrolü varsa, acil durum çantasını da aynı listeye yazın; böylece unutulmaz.
Buz kazıyıcı, kar lastiği uygun değilse zincir, ek battaniye ve kapı kilidi çözücü sprey. Cam suyunun donmayan tipte olduğundan emin olun; donmuş bir depo