Servislerde ya da usta yanında sık duyulan bir tabir vardır: "kampana yağını kontrol ettirdin mi?" Konuya yeni başlayan biri için bu cümle kafa karıştırıcıdır, çünkü kampana kelimesi aslında fren sisteminin bir parçasını çağrıştırır. Önce terimi netleştirip sonra işin pratiğine geçelim.
Halk arasında kampana yağı, manuel şanzıman ve diferansiyel grubunun içinde dönen dişlileri yağlayan kalın yağa verilen isimdir. Adı, arka aks veya şanzıman gövdesinin kampanaya benzeyen yuvarlak yapısından gelir. Fren kampanası içindeki balatalarla hiçbir ilgisi yoktur; hatta oraya yağ bulaşması ciddi bir arıza belirtisidir. Yani konumuz motorun içindeki motor yağı değil, güç aktarma organlarının yağıdır.
Neden ayrı bir yağ? Motor yağı yanma ürünleriyle, şanzıman yağı ise dişli dişlerinin birbirine bindirdiği yüksek basınçla mücadele eder. Bu yüzden çok daha katı, kokusu keskin ve ömrü uzundur.
Bu yağ kapalı bir kutuda çalıştığı için normalde azalmaz. Seviye düştüyse bir yerden kaçak vardır. Şu belirtiler kontrol zamanının geldiğini söyler:
Motor yağı gibi her birkaç bin kilometrede değişmez. Çoğu üreticinin kullanım kılavuzunda manuel şanzıman yağı için uzun aralıklar verilir, bazı modellerde "ömür boyu" ibaresi bulunur. Buna rağmen ağır yük çeken, römork takan veya çok tozlu-çamurlu yolda kullanılan araçlarda daha erken bakılması mantıklıdır. Kesin aralık için tek doğru kaynak aracın kendi kılavuzudur; forum bilgisi değil.
Üç pratik yol var. Aracın tipi hangisini kullanacağınızı büyük ölçüde belirler.
| Yöntem | Nasıl işler | Gerekli ekipman | Zorluk | Dikkat |
|---|---|---|---|---|
| Dolum tapası (yan tapa) | Yan taraftaki tapa açılır, yağ delik hizasına kadar dolu olmalı | Anahtar takımı, huni, hortum | Orta | Araç yere tam paralel olmalı, yoksa okuma yanlış çıkar |
| Seviye çubuğu | Motor yağındaki gibi çubukla okunur | Bez, eldiven | Kolay | Sadece bazı otomatik ve birkaç manuel modelde bulunur |
| Vakum/şırınga pompası | Yağ dolum deliğinden emilerek çekilir | El pompası, şeffaf hortum | Kolay | Dipteki metal tortuyu tam almaz |
Alt tapayı açarak boşaltma en temiz sonucu verir, çünkü gövdenin dibinde biriken aşınma talaşı da dışarı çıkar. Vakum yöntemi ise lift veya kanal olmayan yerlerde kurtarıcıdır ama tortuyu içeride bırakır.